Thứ Bảy, 26 tháng 11, 2011

ĐƯA TIỄN TRẦN NGỌC PHỤNG

TRẦN ĐỨC TIẾN


          Không ai không bất ngờ khi nghe tin Trần Ngọc Phụng ngã bệnh. Trông con người sinh lực dồi dào đến thế, mặt mũi phương phi, râu tóc xanh tốt, tiếng cười tiếng nói sang sảng luôn đi trước người, thế mà đùng cái đã phải vào nằm bệnh viện Thống Nhất, rồi chuyển tiếp sang bệnh viện Fuda (Quảng Châu - Trung Quốc). Còn nhớ có lần ông trốn viện về nhà, tôi gọi điện hỏi thăm, ông vẫn cười nói sang sảng, thông báo tình hình bệnh tật, rồi không quên làm phép tính cộng trừ cho cuộc đời mình, hào hứng khoe: lãi! Trần Ngọc Phụng thế đấy: vui vẻ, lạc quan ngay cả những thời khắc hiểm nghèo…

Thứ Ba, 8 tháng 11, 2011

CHÂN "QUẤY", CHÂN "PHỦI"

HOÀNG ĐỊNH



Sắp 12 giờ trưa. Cả ba sân đều kín chỗ. Mặt đất không còn đốm xanh nào, không có gió mà bụi vẫn thốc lên cuồn cuộn. Chả ma nào xem.  Cầu thủ từ tin đến anh già “sáu sọi”, ra đây đều là “thằng” cả. “Thằng” bên mặc áo đeo kính lóng ngóng đỡ bóng bằng đầu gối với ống đồng. Lại “thằng” bên cởi trần mặt mũi quen quen, đâu như đã từng chinh chiến vi lích. Một “hán tử trung niên” xách giầy tìm chỗ đá ké, ngao ngán thấy bọn chầu rìa bọn đã mua sân còn đông quá. Cảnh này từ trên cầu Long Biên nhìn xuống…

Chủ Nhật, 6 tháng 11, 2011

PHỞ, BÁNH CUỐN, VÀ...

(kỳ cuối)


TRẦN ĐỨC TIẾN


          5. Ngày trước các cụ Thạch Lam, Vũ Bằng, Nguyễn Tuân đã tốn khối chữ để viết về phở. Giữa cái thời bao cấp toàn dân đói khổ thắt lưng buộc bụng lo đánh giặc giữ nước, cụ Nguyễn còn có lần khốn đốn vì chuyện tán tụng phở. Sau này khi đã mở mày mở mặt lên một tí, đám chữ nghĩa lại có dịp đưa phở lên mây xanh. Người ta truy tìm nguồn gốc phở. Phở biến thái từ món ăn nào? Quê gốc của phở là Hà Nội hay Nam Định? Quá trình trưởng thành và phát triển của phở nữa. Lúc nào có thêm phở gà? Lúc nào phở thịt heo? Phở “không người lái”? Lúc nào thêm trứng gà, giá sống? Chưa kể có người còn cả gan “vuốt râu” cụ Nguyễn Tuân, bịa ra chuyện ở Sài Gòn người ta ăn… phở đá (như uống trà đá, cà phê đá…) khiến cụ suýt té ngửa! Chuyện này bác nhà thơ Vũ Quần Phương kể lại, có đăng báo hẳn hoi. Rồi phở bắt đầu vượt biên giới, làm một cuộc xâm lăng ẩm thực toàn cầu. Cứ cái đà nghiên cứu và tôn vinh phở như thế, e rằng phở sẽ lên ngôi quốc thực. (Đã có quốc ngữ, quốc kỳ, quốc ca, quốc lủi - rượu lậu, sắp tới là quốc hoa - hoa sen, quốc thi - thơ lục bát, thì quốc phục, quốc thực và các thứ quốc khác cũng phải có cho đủ cỗ. Giống như phải có “luật nhà văn” ấy).

Thứ Bảy, 5 tháng 11, 2011

LUẬT NHÀ VĂN

Đầu tiên nghe râm ran trong dư luận là “luật nhà thơ”. Sau là “luật nhà văn”. Cuối cùng hóa ra là “luật phát triển văn học”. Các nhà báo ở nước mình xưa nay vẫn rất khoái sáng tác!
          Nhưng đã ai biết đầu cua tai nheo cái luật này thế nào chưa nhỉ? Nghe nói mới chỉ có 1 bác đại biểu quốc hội chuyên trị hôi nách ở Vinh đề xướng ra trước Quốc hội. Ơ, thế nếu có luật nhà văn, thì phải có luật nhạc sĩ, luật họa sĩ, luật múa sĩ, luật phó nháy… Các loại hình văn học nghệ thuật phải bằng vai phải lứa với nhau chứ? Đã có luật báo chí, xuất bản, không thể thiếu luật nhà văn! Thái Lan hay vài nước khác người ta cũng có luật này rồi đấy nhé! Nhưng một số ý kiến khác lại cho rằng: vẽ, đất nước còn ngổn ngang như đống xà bần, bao nhiêu việc cần thiết hơn chưa được định chế, giờ lại toan đưa vào khuôn phép cái đám người xưa nay vốn rất ít coi trọng sự ràng buộc trong sáng tạo - ràng buộc là y như rằng họ "sáng tạo" ra những cái vứt đi. Với lại, cái luật này là “tác phẩm” của cá nhân hay tập thể nào thế nhỉ?...
          Cứ gọi là loạn cào cào! Đến nỗi mình đang bệnh cũng toát cả mồ hôi, vùng ngay dậy. May sao vớ ngay được bài trả lời phỏng vấn của nhà lý luận phê bình Phạm Xuân Nguyên, đương kim Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội, đăng trên Tiền Phong online (dưới bài là 1 ý kiến của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam). Xin mời chư vị tham khảo.
                                                                                           T.Đ.T

Thứ Bảy, 29 tháng 10, 2011

BỆNH

TRẦN ĐỨC TIẾN

          “Đang tự nhiên thấy hai mắt nóng lên, hơi cay cay như vô tình bị ớt quệt vào. Ngay sau đó có cảm giác người mất trọng lượng, phải ngồi hoặc nằm ngay xuống. Một nửa người bên trái (từ chân lên đầu) toát mồ hôi, lạnh đi và gần như không làm chủ được những cử động. Người bên phải thì vẫn bình thường. Nói khó, cố nói thì ngọng. Nhưng đầu óc thì vẫn tỉnh táo, không đau đớn. Mấy lần đầu chỉ kéo dài trong khoảng vài phút. Nhưng lần thứ ba thì kéo dài khá lâu (khoảng nửa tiếng). Khi trạng thái đó qua đi thì lại hoàn toàn bình thường như người khỏe mạnh”.

Thứ Ba, 25 tháng 10, 2011

PHỞ, BÁNH CUỐN, VÀ...

(kỳ 3)

TRẦN ĐỨC TIẾN


          4. Trước khi viết tiếp kỳ này, mình phải mở ngoặc nói thêm mấy dòng về “bánh cuốn làng Giáng”. Vẫn đinh ninh một việc định làm, lại được bạn Bình An nhắc nhở, sáng nay, mình đến cái quán bánh cuốn làng Giáng mà ở phần đầu bài này đã nói đến. Mua không phải một, mà là hai suất mang về. Vợ chồng chủ quán còn khá trẻ, chồng áng chừng tuổi băm, còn vợ trẻ hơn. Chờ cô vợ tráng bánh, mình hỏi: làng Giáng ở đâu ta? Anh chồng đáp: Vĩnh Lộc - Thanh Hóa bác ạ. Rồi nhìn mình ngờ ngợ: bác cũng người Thanh? Không, mình đáp, nhưng trước kia có ở Thạch Thành một thời gian. Anh ta reo lên: Vĩnh Lộc giáp Thạch Thành, giáp cả Hà Trung, Cẩm Thủy. Mình cười, nghĩ bụng: tay này chắc mới dạt vào Vũng Tàu, còn thèm nhận, thèm gặp đồng hương lắm. Lại nghĩ: hồi mình vào đây cũng trạc tuổi hắn và cũng trắng tay. Cuộc chiến mưu sinh còn dằng dặc lắm người anh em ạ.

Chủ Nhật, 23 tháng 10, 2011

PHỞ, BÁNH CUỐN, VÀ...

(kỳ 2)

TRẦN ĐỨC TIẾN


          3. Nhưng ngẫm ra thì mình dây dưa với phở nhiều hơn là với bánh cuốn. Mình thấy phở ngon ngay từ khi… chưa được ăn phở lần nào. Hồi ấy mình là thằng trẻ con ở làng, làng mình lại cách thành phố Nam Định những 15 cây số (quãng đường này lúc bấy giờ khá là xa xôi cách trở), thì làm sao biết mùi phở? Chẳng qua mình đọc Nam Cao nên hình dung ra thôi.

Thứ Sáu, 30 tháng 9, 2011

PHỞ, BÁNH CUỐN, VÀ...

TRẦN ĐỨC TIẾN


          1. Lâu lâu mình mới đi ăn phở một lần. Ở Vũng Tàu không hiếm quán bán phở buổi sáng, nhưng quay đi quay lại có lẽ cũng chỉ có mỗi phở Vị Hoàng là ăn được. Chủ quán Vị Hoàng vốn người Nam Định, trước khi vào Vũng Tàu đã từng bán phở ở phố ga. Vào Vũng Tàu quãng trên dưới hai chục năm nay, “chuyên sâu” món phở, mấy lần đổi địa điểm, cuối cùng chốt lại gần ngã ba Lê Lợi - Phạm Hồng Thái, trước cổng xí nghiệp liên doanh dầu khí Việt - Xô, nơi có đông người thuộc thành phần có thể ăn phở thường xuyên mỗi ngày mà không cần phải lăn tăn gì.

Thứ Ba, 27 tháng 9, 2011

KHI ĐỘC GIẢ LÀ NHÀ VĂN

(Báo Tổ quốc điện tử phỏng vấn mình về chuyện đọc sách từ năm ngoái)

TQ: Đọc và chọn sách - những tác phẩm văn học -  tưởng chừng là chuyện rất đỗi bình thường của nhà văn. Thế nhưng lại có vô số chuyện thú vị đáng bàn, khi nhà văn là người viết ra sách, được tặng sách, mua sách, đọc sách… Để biết khi độc giả là nhà văn khác với các đối tượng độc giả khác như thế nào, chúng tôi có cuộc phỏng vấn nhà văn Trần Đức Tiến.

Thứ Sáu, 2 tháng 9, 2011

ĐI CÂU

TRẦN ĐỨC TIẾN


          Mồng 2-9, nghỉ, tính mời đám con cháu đến nhà ăn cơm với ông bà. Thằng con trai bảo: con đi câu. Hỏi: câu ở đâu? - “Ở Bà Rịa bố ạ. Đi với mấy gia đình bạn bè cùng cơ quan. Chắc tối mai mới về”.
          À, mình biết cái kiểu câu thư giãn này của chúng nó rồi. Mình cũng đã từng đi vài ba lần. Ao nuôi sẵn cá. Cành câu có sẵn, mồi có sẵn. Chỉ việc mua vé rồi cứ thế vào câu. Vừa câu vừa chơi. Đến bữa thì chọn mấy con cá ngon vừa câu lên được, bảo nhà bếp (chỗ câu cá thư giãn nào cũng có một nhà hàng nho nhỏ) chế biến món nhậu, rồi nhậu ngay tại chỗ. Nhưng mà phải trả tiền, chứ cá ấy… không phải cá của mình.
          Mình bỗng nhớ lại hồi còn trẻ con ở làng, mình vác cành lang thang khắp cánh đồng, ao chuôm trong làng để kiếm mấy con cá làm thức ăn. Bữa ăn nào có niêu cá kho - cá do mình câu được, mẹ cũng xới cho mình bát cơm thật đầy, rồi nhìn mình ăn ngon lành, mắt mẹ rơm rớm ướt…
                                                                                    *
                                                                                 *    *